Temat wojny i pokoju w duchu katolickiej nauki społecznej od wielu lat podejmuje środowisko naukowe Akademii Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu11. W niespokojnym dziś świecie, rozdartym konfliktami zbrojnymi, oddajemy do rąk Drogich Czytelników monografię będącą owocem refleksji ludzi nauki z wielu ośrodków akademickich na świecie. By zachęcić do lektury, w skrócie przedstawiamy proponowane artykuły. Pierwszy tekst – autorstwa ks. kard. Gerharda L. Müllera, prefekta Kongregacji Nauki Wiary w latach 2012-2017, zmierza do odpowiedzi na pytanie, czy dla chrześcijanina w ogóle może istnieć wojna sprawiedliwa. Z kolei o. prof. Andrzej S. Wodka CSsR, prezes Agencji Stolicy Apostolskiej ds. Oceny i Promocji Jakości Kształcenia na Uniwersytetach i Wydziałach Kościelnych (AVEPRO) w latach 2018–2023, w swoim artykule skupia się na charakterystyce osób „czyniących pokój”, odwołując się do siódmego błogosławieństwa według Ewangelii św. Mateusza. Kwestie teoretyczne dotyczące pokoju i wpływu nań praw obywatelskich podejmuje ks. prof. Jerzy Gocko SDB. W myśli społecznej Kościoła pokój jawi się jako istotny element ładu społecznego, który ze swej natury ma charakter ładu moralnego. Chrystusowiec ks. prof. Paweł Bortkiewicz w artykule Znaczenie pielgrzymki św. Jana Pawła II na Ukrainę w 2001 r. w kontekście współczesnym ukazuje wagę tej papieskiej pielgrzymki, która do dziś pozostaje największym manifestem tożsamości Ukrainy, jej związków z kulturą zachodnią, proklamacją jej niepodległości i integralności terytorialnej. Z kolei pochodzący z Chorwacji publicysta tygodnika „Sieci” i portalu wPolityce.pl Goran Andrijanić zwraca uwagę na znaczenie działań pokojowych św. Jana Pawła II w kontekście brutalnych wojen toczonych pod koniec XX wieku na Bałkanach. Jego zdaniem św. Jan Paweł II jest jedną z nielicznych postaci, jeśli nie jedyną osobą ze wspólnoty międzynarodowej, która od początku do końca tamtejszego konfliktu pozostała autorytetem moralnym dla wszystkich narodów uwikłanych w tę straszliwą wojnę – nie tylko dla Chorwatów i Słoweńców, dla których był i jest duchowym przywódcą, ale również dla większości Bośniaków i Serbów. Kolejne teksty również w dużej mierze dotyczą działalności św. Jana Pawła II na rzecz pokoju w świecie. Jezuita z Indii o. Jeyaraj Veluswama skupia się na wątku szczególnym: Błogosławieni czyniący pokój – śladami św. Jana Pawła II i Mahatmy Gandhiego.W dalszej części monografii podjęte są wątki związane z działalnością pokojową inspirwaną heroiczną wiarą chrześcijan w Albanii. Tamtejsi naukowcy Aljula Jubani i o. Vitor Demaj OFM w artykule Przezwyciężać wojnę drogą pokoju – wizja męczenników albańskiego Kościoła katolickiego ukazują obraz okrutnych represji wobec albańskiego Kościoła katolickiego ze strony władz komunistycznych, a jednocześnie jego ogromną rolę w zachowaniu duchowego dziedzictwa i wartości chrześcijańskich w tym kraju. Ojciec Jerzy Kraj OFM przypomina wagę rocznicy 800-lecia spotkania św. Franciszka z Asyżu z sułtanem al-Malikiem al-Kāmilem (1219–2019). Ta rocznica przypomniała Kościołowi i światu charyzmatyczny przykład Biedaczyny z Asyżu w dialogu ze światem islamu. Dużo uwagi problematyce wojny i pokoju oraz idei pacyfizmu poświęcił Wojciech Szczepański w artykule Krytyka pacyfizmu a stanowisko antywojenne w myśli o. Józefa Marii Bocheńskiego OP na tle nauki Kościoła. Kolejny autor, prof. Albert Wei-min Tang z Tajwanu, w artykule Katolicyzm, media a wojna – perspektywa Tajwanu w kontekście toczącej się wojny rosyjsko-ukraińskiej pokazuje, jak ważną rolę w służbie pokoju za pośrednictwem mediów odgrywają Kościoły chrześcijańskie – w tym szczególnie Kościół katolicki. Następny artykuł poświęcony jest indywidualnej działalności o. Bernarda Druetto OFM, który wspierał ofiary wojny domowej w Chinach i prowadził działalność medyczną na małej wyspie Kinmena w pobliżu Tajwanu. Autor tego artykułu pt. Wojna, media i medycyna misyjna to Jack Hwang Nae-Chyi z Fu-Jen z katolickiego uniwersytetu na Tajwanie. Następnym autorem jest Pablo Galindo Cruz z Universidad Panamericana campus Aguascalientes w Meksyku ze swoim artykułem Spojrzenie na wojnę z perspektywy człowieka bezbronnego. Powstał on w oparciu m.in. o nauczanie św. Jana Pawła II oraz duńskich teologów Knuda Ejlera Løgstrupa i Erwina Goffmana. Natomiast Marcin Romanowski przedstawia kwestię związaną z prawami człowieka jako podstawowym warunkiem trwania w pokoju. Prawa te, kształtowane przez wieki na bazie myśli chrześcijańskiej, stają się coraz częściej narzędziem ideologicznej manipulacji, prowadząc do destrukcji ich klasycznego rozumienia. W artykule Przestrzeganie praw człowieka jako podstawowy warunek pokoju – wokół destrukcji klasycznych gwarancji praw i wolności można w dużej mierze wyczytać zaniepokojenie Autora kryzysem wartości i praw człowieka, co jest bardzo poważnym zagrożeniem dla pokoju na świecie. Nepalscy autorzy kolejnego tekstu, Dinesh Bhuju, Prakash Sharma, w artykule Prawa człowieka pracowników migrujących podczas pandemii COVID-19: przypadek Nepalu zwracają uwagę na prawa człowieka, które są często gwałcone ze względu na nierówności społeczne i konflikty, co z kolei prowadzi do napięć nie tylko społecznych, ale ma wpływ na relacje międzynarodowe. Kolejny autor Christian Esguerra z Uniwersytetu św. Tomasza w Manili (Filipiny) ukazuje trudną drogę przebytą dla osiągnięcia kompromisu pokojowego w 2014 r. między Islamskim Frontem Wyzwolenia Moro (MILF) a rządem Filipin. Ostatni artykuł jest autorstwa polityka, ministra obrony narodowej RP w latach 2018-2023 Mariusza Błaszczaka Polityka państwa polskiego wobec współczesnych zagrożeń militarnych. Uzupełnieniem całej monografii jest świadectwo ks. bp. Jana Władysława Sobiły, biskupa pomocniczego diecezji charkowsko-zaporoskiej, w którym ukazuje on rolę, zadania i działalność osób duchownych podczas agresji rosyjskiej na Ukrainę od 2022 r.

(ze Wstępu)

Zamówienia można składać drogą elektroniczną, wysyłając wiadomość na adres: wydawnictwo@aksim.edu.pl